اثر حذف و برداشت گل‌ بر بهبود عملکرد کمی و کیفی گیاه چای

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 پژوهشکده چای موسسه تحقیقات علوم باغبانی سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، ایران

2 گروه فیزیولوژی و فناوری پس از برداشت، پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

3 گروه فناوری و مدیریت تولید، پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

چکیده

چای (Camellia sinensis) به عنوان مهمترین نوشیدنی بعد از آب، در سراسر دنیا در سطح وسیعی کشت می‌شود. بخش اقتصادی این گیاه شامل شاخساره و برگ‌های لطیف است که حاوی پلی‌فنول‌ها، اسیدهای آمینه، کافئین و قندهای محلول می‌باشند و از آن برای تولید انواع چای استفاده می‌شود. فصل گلدهی چای شهریور تا دیماه است و بخصوص در تابستان‌های گرم و خشک میزان گلدهی آن تسریع و تشدید می‌شود. گیاه چای دارای دوره گلدهی طولانی است و سالانه بین 3000 تا 12000 کیلوگرم گل در هکتار تولید می‌کند که نشان‌دهنده رقابت شدید تغذیه‌ای میان گل‌ها و شاخه‌های رویشی است. گلدهی گسترده در گیاه چای منجر به مصرف قابل توجه آب و عناصر غذایی شده و در نهایت در سال بعد موجب کاهش رشد رویشی و کاهش عملکرد کمی و کیفی برگ‌های قابل برداشت می‌شود. در سال‌های اخیر حذف جوانه‌های گل به‌عنوان یک راهکار مدیریتی در باغ‌های چای، با هدف کاهش رقابت منبع–مخزن و افزایش بهره‌وری رویشی، مورد توجه قرار گرفته است. حذف گل‌ها مصرف مواد مغذی در رشد زایشی را کاهش داده و گیاه این مواد را بصورت نشاسته در بخش‌های ریشه نگهداری می‌کند و در بهار سال بعد برای تولید برگ‌های جوان و لطیف و بیوسنتز مواد موثره استفاده می‌کند و می‌تواند در افزایش عملکرد کمی و کیفی برگ سبز چای موثر باشد. علاوه بر این با توجه به ارزش غذایی و خواص دارویی فراوان گل‌های چای، برداشت و استفاده از آنها می‌تواند به عنوان یک محصول جانبی موجب ایجاد ارزش افزوده و افزایش بهره وری در باغ‌های چای شود.

کلیدواژه‌ها